مراقب اسپویلرها باشید

سال ۹۳ با خانم اِما بونینی، وزیر امور خارجه ایتالیا (Emma Bonini) دیداری در تهران داشتم. او درباره برجام که آن روزها بحثی داغ در همه جا بود، به احتمال ناخوشایندی اشاره کرد و گفت در جریان این مذاکرات، مراقب تخریب‌کنندگان یا به قول او «اسپویلر»ها، هم در سطح بین‌المللی و هم در داخل باشید؛ یعنی کسانی که تحت تاثیر لابی صهیونیست‌ها به دنبال آسیب زدن به مذاکرات و تقویت دیوار بی‌اعتمادی بین ایران و غرب هستند.

خانم بونینی فعالیت‌ صهیونیست‌ها در سطح بین‌المللی را از ابعاد مختلف تحلیل کرد و اعتقاد داشت اگر ایران و امریکا بدون واسطه به مفهوم دو به دو مذاکره می‌کردند، شاید این مشکلات کمتر بود. حالا پس از حدود یک دهه این اتفاق رخ داده است.

به این معنی که روند گفت‌وگو با امریکا برای حل و فصل مسائل و اعتمادسازی در مورد برنامه‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران و رفع تحریم‌ها که تاکنون طی دو مرحله انجام شده، با خوشبینی محتاطانه از دو طرف همراه بوده و به نظر می‌رسد این سرآغاز خوبی برای اصلاح مناسبات فیمابین باشد.

  البته تلاش‌های زیادی طی سال‌های بعد از انقلاب و در فراز و نشیب‌ دولت‌های مختلف برای حل و فصل این تنش‌ها، مشخصا در دوران مرحوم آقای هاشمی‌رفسنجانی، در دوران اصلاحات و آقای خاتمی و نیز دوره آقای روحانی صورت گرفت.

حتی در دوران آقای احمدی‌نژاد و مرحوم آقای رییسی هم اقداماتی به این منظور دنبال شد، ولی هر بار موانع و عواملی مانند سوداگران تحریم یا کسانی که از تحریم‌ها منفعت می‌برند، همچنین جریانات خارجی که سودشان در تنش‌هاست، مواجه شدند.

حالا اگرچه لزوما مذاکرات جاری هم به برقراری مناسبات دوستانه و حل و فصل همه مسائل منجر نشود، ولی دست‌کم تنش‌های جدی بین ایران و امریکا که خیلی از مناسبات دیگر جهانی را نیز تحت تاثیر قرار داده، می‌تواند حل کند.

از جمله بحث تحریم‌های ظالمانه‌ای که سال‌هاست نه تنها اقتصاد ایران، بلکه منطقه و بسیاری مناسبات را در سطح جهان مختل کرده است.همین طور این مذاکرات می‌تواند اطمینان‌بخشی به برنامه‌های صلح‌آمیز هسته‌ای کشور که سال‌هاست از طرف ایران مورد تاکید قرار گرفته را محقق سازد…

 در عین اینکه حق خود در بحث فناوری‌های صلح‌آمیز هسته‌ای را محفوظ می‌داریم و روشن می‌شود که حاضر نیستیم در ارتباط با حقوق اساسی ملی کوتاه بیاییم.از سوی دیگر اینکه مذاکرات محدود به بحث مسائل هسته‌ای بوده و ابعاد دفاعی و مسائل منطقه‌ای را در بر نگرفته است، نقطه قوت محسوب می‌شود.

گام‌های مثبت در هفته‌های اخیر و رسیدن به مرحله مذاکرات کارشناسی به پی‌ریزی چارچوب طرحی گام به گام و تدریجی برای اعتمادسازی و سپس پیشرفت در مذاکره منجر شده است.باید یاد آوری کرد این مطالبه اکثریت جامعه ایران بوده و در تبلیغات انتخاب ریاست‌جمهوری در سال گذشته، یکی از ویژگی‌های متمایز دکتر مسعود پزشکیان، برنامه تنش‌زدایی و بهبود روابط با جهان بود؛ او اکنون رییس‌جمهور مردم است.

این وضعیت می‌تواند فرصتی برای اقتصاد ایران باشد که تا الان بعضی از علایم آن را در بورس یا در نوسانات ارز و طلا مشاهده می‌کنیم. همچنین علامت خوبی به دنیا که از نقش کلیدی ایران در حوزه انرژی، در مناسبات ژئوپلیتیک، ترانزیت و حمل و نقل و تجارت و حتی در مناسبات توریستی منطقه آگاه هستند و می‌تواند معادلات زیادی را تغییر دهد.

بسیاری معتقدند که ایران به دلیل شرایط بسته بودن و تحریم‌ها در سال‌های اخیر، اکنون ظرفیتی دست نخورده و بسیار مورد توجه از نظر اقتصادی و گردشگری برای دنیا دارد که می‌تواند امیدهای زیادی ایجاد کند.

در ادامه این مذاکرات حتما طرفین از بهبود مناسبات بهره خواهند برد و این شرایط به نفع هر دو خواهد بود. امید می‌رود به نفع مردم منطقه، برقراری صلح و آرامش، رفع اشغالگری و جنایت و نسل‌کشی در منطقه به خصوص در غزه نیز باشد و خاورمیانه به صلح و آرامش نزدیک شود.

معصومه ابتکار