منطقه آزادچابهار؛ فرصت‌ها و چالش‌ها

ضرورت استفاده مؤثر از اختیارات مندرج در ماده ۶۵ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور

سازمان منطقه آزاد چابهار سال پرچالش و همراه با سردرگمی مدیریتی را پشت سر گذاشت؛ دورانی که به گفته بسیاری از فعالان اقتصادی و محلی، به روزمرگی و تعلل در تصمیم‌سازی‌های کلان منجر شد و فضای سازمان به جای حرکت در مسیر راهبردی، دچار انفعال و عدم انسجام شد.

عدم تغییر و رشد پروژه‌های نیمه‌کاره،  روند کند سرمایه‌گذاری،  عدم برقراری ارتباط مؤثر با بخش خصوصی از جمله پیامدهای این دوران بود.

 

اما نقطه عطف ماجرا، انتصاب مدیرعامل جدید سازمان بود؛ چهره‌ای با سابقه تخصصی در مدیریت اقتصادی و تجارت که در مدت کوتاهی  تلاش‌هایی را برای احیای ظرفیت‌های سازمان،  بهبود ساختار اداری و بازگرداندن اعتماد بخش خصوصی را در شرایطی آغاز کرد که سازمان درگیر عبور از انبوه مشکلات به‌جامانده از مدیریت پیشین است.

منطقه آزاد چابهار، تنها منطقه آزاد ایران در حاشیه دریای عمان، همچنان دارای ظرفیت‌هایی کم‌نظیر است که با مدیریت هدفمند می‌تواند به گره‌گشای اقتصاد کشور بدل شود.

به‌ویژه اینکه با افزوده شدن منطقه مرزی ریمدان به محدوده منطقه آزاد چابهار، وسعت و اهمیت راهبردی این منطقه دوچندان شده است:

ظرفیت های دیگر منطقه آزاد چابهار در سواحل بکر مکّران می توان از موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز در مسیر ترانزیتی شمال-جنوب و دسترسی به آب‌های آزاد،  اسکله‌های چندمنظوره و بندر شهید بهشتی با قابلیت رقابت منطقه‌ای،  نزدیکی به بازارهای پاکستان و هند و کشورهای حوزه اقیانوس هند و پتانسیل ویژه گردشگری و فرهنگی در کنار طبیعت خاص مکّران و سایر مزیت ها برای جذب سرمایه‌گذار خارجی یادکرد و از دسترسی مرزی رسمی به پاکستان از طریق ریمدان برای گسترش صادرات و تجارت مرزی به عنوان فرصتی مهم بهره مند شد. .

اما چالش‌هایی نظیر ناکافی بودن زیرساخت‌های حمل‌ونقل ریلی و هوایی و عدم اعتماد لازم سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی مستلزم زمان و برنامه ریزی مدیریت دلسوزانه با استفاده مؤثر از اختیارات مندرج در ماده ۶۵ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور، که به‌صراحت مدیریت اجرایی و راهبری منطقه آزاد را به مدیرعامل سازمان محول کرد، می باشد.

اکنون مدیریت جدید سازمان منطقه آزاد چابهار  کوشیده است با همراه کردن کارشناسان سازمان و بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی، تصمیم‌گیری‌ها را تخصصی‌تر و واقع‌گرایانه‌تر کند.

برگزاری و بهره‌برداری مؤثر از نمایشگاه‌ها و رویدادهایی همچون اکسپو، تعامل فعال با مسئولین ملی، محلی و نمایندگان مجلس، و نیز توجه به هنرمندان، تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاران نشان می‌دهد که مدیریت جدید در پی گسترش ارتباطات و افزایش سرمایه اجتماعی و اقتصادی منطقه است.

امروز، منطقه آزاد چابهار در بزنگاه یک انتخاب مهم قرار دارد؛ اگر مدیریت جدید بتواند با تکیه بر تخصص، شفافیت و تعامل با نخبگان محلی و بخش خصوصی پیش برود، امکان احیای جایگاه واقعی این منطقه به‌عنوان «دروازه تجارت جنوب کشور» همچنان وجود دارد.

گستردگی سرزمینی جدید، ظرفیت مرزی ریمدان و اختیارات قانونی موجود، ابزارهایی هستند که در صورت بهره‌برداری صحیح، می‌توانند چابهار را به موتور محرکه توسعه جنوب شرق بدل کنند.