فقیه مشروعه خواه، سربدار مازندرانی

سالروز صدور فرمان مشروطیت و گرامیداشت عالم مجاهد شیخ فضل الله نوری

شیخ فضل‌الله کجوری معروف به نوری در سال 1259 قمری در روستای لاشک (در منطقه کجور مازندران) دیده به جهان گشود، از بزرگترین شاگردان میرزای بزرگ شیرازی (صاحب فتوای تحریم تنباکو) بود.

یازدهم مرداد ماه مصادف با سالروز شهادت روحانی مبارز،‌ مجتهد مجاهد و پرچمدار نهضت مشروطه مشروعه شیخ فضل الله نوری است .

آیت الله شیخ فضل‌الله نوری از مجتهدان طراز اول در تهران و از پیشروان جنبش مشروطه ایران بود. وی اصل دوم ممتم قانون اساسی مشروطه مبنی بر تشکیل هیئت‌نظارت را به تصویب مجلس شورای ملی رساند ولی به دلیل اختلاف با دیگر نمایندگان درباره برخی از اصول متمم قانون اساسی مشروطه، از مجلس کناره‌گیری کرد و با راه‌اندازی جریانی که مشروعه‌خواهان نام گرفت، اعتراضات شدیدی بر مشروطه‌خواهان و مشروطیت وارد کرد.

وی پس از نخستین جشن سالگرد مشروطیت، اعلامیه‌ای منتشر کرد و به شعارها و راه و رسم آزادی‌خواهان شدیداً اعتراض کرد و گفت:

«آن بازار شام، آن شیپور سلام، آن آتش‌بازی‌ها، آن ورود سفرا، آن عادیات خارجه، آن هورا کشیدن‌ها و آن همه کتیبه‌های زنده باد زنده باد، و زنده باد مساوات و برابری و برادری، می‌خواستید یکی را هم بنویسید: «زنده باد شریعت»، «زنده باد قرآن»، «زنده باد اسلام»

وی پس از دوره استبداد صغیر و فتح تهران به‌دست مشروطه‌خواهان در دادگاهی محاکمه و سرانجام به دارآویخته شد بطوریکه جلال آل احمد در کتاب «در خدمت و خیانت روشنفکران»آورده است : «نقش آن بزرگوار بالای دار نشانه استیلای غرب زدگی بود».

امام خمینی «ره» می فرمایند:

«تاریخ یک درس عبرت است برای ما، شما وقتی که تاریخ مشروطیت را بخوانید می بینید که در مشروطه بعد از اینکه ابتدا پیش رفت، دست هایی آمد و تمام مردم ایران را به دو طبقه تقسیم بندی کرد، نه ایران تنها، از روحانیون بزرگ نجف یک دسته طرفدار مشروطیت، یک دسته دشمن مشروطه، ‌علمای خود ایران یک دسته طرفدار مشروطه، یک دسته مخالف مشروطه… تا آنجا که مثل مرحوم حاج شیخ فضل الله نوری در ایران برای خاطر اینکه می گفت باید مشروطه مشروعه باشد و آن مشروطه ای که از غرب و شرق به ما برسد قبول نداریم، ‌در همین تهران به دار زدند و مردم هم پای [دار] او رقصیدند یا کف زدند .»